Con “cả thèm chóng chán”, học gì cũng vài bữa là đòi bỏ?
Có bao giờ bạn rơi vào tình cảnh này chưa? Tuần trước con nằng nặc đòi đi học bơi, cuối tuần sau lại khóc lóc không chịu mặc đồ bơi. Đầu tháng vừa háo hức ôm cây đàn piano mini, vài hôm sau cây đàn lại “đắp chiếu” trong góc phòng, nhường chỗ cho bộ màu vẽ chỉ mới tô được vài nét..
Nhiều phụ huynh cảm thấy hoang mang, lo lắng không biết con có thiếu kiên trì hay không, hay bản thân mình đã “đầu tư nhầm chỗ” khi tốn kém đăng ký hàng loạt lớp năng khiếu chỉ để con học chơi vài buổi là chán.
Thực tế, đây là một trong những biểu hiện phát triển vô cùng bình thường và đặc trưng của trẻ trong giai đoạn từ 4 đến 5 tuổi. Hãy cùng chúng tôi giải mã hành vi “cả thèm chóng chán” của các bé và tìm ra cách đồng hành đúng đắn nhất.
1. Tại sao trẻ 4-5 tuổi lại “cả thèm chóng chán”?
Giai đoạn từ 4 đến 5 tuổi được các nhà tâm lý học gọi là giai đoạn “nhà thám hiểm nhỏ”. Ở thời điểm này, thế giới xung quanh đối với trẻ là một bức tranh khổng lồ đầy màu sắc và sự mới lạ.
Thay vì bị hấp dẫn bởi việc chinh phục một thử thách khó khăn (như trẻ lớn hơn), trẻ 4-5 tuổi lại cực kỳ hào hứng với việc khám phá những điều mới mẻ. Khi nhìn thấy bạn bè chơi bóng đá, con muốn thử; khi thấy chị hàng xóm chơi đàn, con cũng đòi mua đàn. Sự thôi thúc này xuất phát từ bản năng tò mò tự nhiên, chứ không phải vì con thực sự muốn gắn bó với bộ môn đó.
Khi đã chạm tay vào món đồ chơi hay tham gia buổi học đầu tiên, “sự mới lạ” dần biến mất. Trẻ chuyển sang một đối tượng khác mà ở đó chúng lại có thể thỏa mãn trí tò mò. Đây chính là lý do vì sao kệ đồ chơi của bạn ngày một cao hơn, trong khi thời gian con tập trung vào mỗi món đồ lại ngày một ngắn đi.
2. Sự tò mò nhất thời và Năng khiếu thực sự
Vậy làm sao để phân biệt giữa một sở thích thoáng qua và một năng khiếu thực sự?
Sự tò mò nhất thời thường có dấu hiệu:
- Con đòi hỏi liên tục trong một thời gian ngắn nhưng nhanh chóng quên khi đã có được thứ mình muốn.
- Khi tham gia lớp học, con thường bị phân tâm bởi các yếu tố bên ngoài (bạn khác trong lớp, tiếng ồn, đồ chơi mới).
- Con không chịu đựng được những khó khăn ban đầu (ví dụ: đau tay khi tập cầm bút, mỏi chân khi tập múa) và dễ dàng buông xuôi.
Năng khiếu thực sự (hoặc ít nhất là một đam mê bền bỉ) thường đi kèm với:
- Sự tập trung cao độ (trạng thái “flow”) khi thực hiện hoạt động đó.
- Con tự nguyện tìm lại món đồ chơi/môn học sau một thời gian dài không chạm vào.
- Con có xu hướng đặt câu hỏi, tìm hiểu sâu hơn về môn học và chấp nhận thử thách.
Nếu con bạn thuộc nhóm “cả thèm chóng chán”, xin hãy an tâm! Đó không phải là dấu hiệu của sự thất bại hay thiếu nỗ lực của cha mẹ.
3. Chiến lược đồng hành cho cha mẹ
Thay vì ép buộc con phải kiên trì với một môn học khi con chưa sẵn sàng, hoặc liên tục đóng tiền cho các lớp học mới, phụ huynh có thể áp dụng những cách sau:
a. Trải nghiệm đa dạng, nhưng ở mức độ vừa phải Hãy xem giai đoạn này là thời kỳ “nếm thử”. Đừng vội vàng đăng ký học dài hạn. Thay vào đó, hãy đưa con đến các buổi trải nghiệm ngắn, mua những bộ đồ chơi đơn giản giá vừa phải để con tự khám phá tại nhà. Nếu sau 1-2 tuần con vẫn hào hứng, lúc đó mới tính đến việc đầu tư chuyên sâu.
b. Tập trung vào quy trình, không phải kết quả Khi con muốn bỏ cuộc giữa chừng, thay vì gắt gỏng: “Mẹ đã tốn tiền mua đàn, con phải chơi tiếp!”, hãy thay bằng sự thấu hiểu: “Mẹ thấy con có vẻ mệt, chúng ta cất đàn đi chơi trò khác nhé. Hôm nào con muốn đàn lại thì mình lấy ra”. Điều này giúp con không bị áp lực và hình thành mối quan hệ tích cực với việc học.
c. Đừng so sánh con với người khác Mỗi đứa trẻ có một “đồng hồ sinh học” riêng. Có những đứa trẻ 4 tuổi đã có thể ngồi vẽ suốt 2 tiếng, nhưng cũng có những đứa trẻ cần đến năm 6, 7 tuổi mới phát triển khả năng tập trung đó. So sánh sẽ chỉ tạo ra áp lực cho bạn và sự phản kháng từ phía trẻ.
d. Làm gương cho con Trẻ em học qua việc quan sát. Nếu cha mẹ cũng thường xuyên bỏ dở công việc, đọc sách nửa chừng hay chuyển đổi sở thích liên tục, con rất dễ học theo. Hãy cho con thấy cách bạn kiên trì hoàn thành một mục tiêu nhỏ (như nấu một món ăn mới, trồng một chậu cây) để con học theo tinh thần đó một cách tự nhiên.
Kết luận
Việc con “cả thèm chóng chán” chỉ là một giai đoạn phát triển, không phải là bản chất cố hữu. Nhiệm vụ của cha mẹ không phải là ép con ngồi yên một chỗ, mà là dẫn dắt con qua các cung bậc cảm xúc, giúp con dần hiểu được giá trị của sự kiên trì khi con đã thực sự tìm thấy niềm đam mê của mình. Hãy kiên nhẫn, bởi hành trình nuôi dưỡng một đứa trẻ hạnh phúc luôn cần thời gian.
